De Folklore
Luik, een rijke folklore
Het poppentheater
Tchantchès spreekt tot een publiek van gezinnen in een mengeling van Frans en verstaanbaar Waals, en nodigt het publiek mee uit op zijn avonturen. Die staan meestal in verband met de episodes in het leven van Karel de Grote. Tchantchès snelt de Keizer ter hulp door stampend met zijn klompen de duivel of de heks te bestrijden.
De feesten van 15 August
Het absoluut niet te missen feest van het jaar vindt plaats in de wijk Outremeuse. Gedurende vier dagen worden de straten van de buurt en de muurkapelletjes verlicht. De straten zien zwart van het volk en de pèkèt vloeit rijkelijk. Op het programma: poppentheater, folkloristische dansen, processie van de zwarte Madonna, openluchtmis met preek in het Waals, ‘tirs de campes’ (afvuren van een hele hoop voetzoekers), optocht met stoet van de reuzen, volksspelen, concerten...
De studentenfolklore
Het academiejaar volgt ook het ritme van de studentenfeesten. Ontgroeningen en dopen in het begin van het jaar, sinterklaas in december en ‘Saint-Torê’ (Torê betekent stier in het dialect) in maart... Wees dus niet verbaasd als u achter de hoek van een straat een strompelende jongere aantreft gekleed in een volgekladde schort en met een studentenklak (pet met lange klep) op het hoofd, terwijl hij een weeë geur verspreidt. Het zijn de onmisbare attributen van elk rechtgeaard fuifbeest.
Een beetje woordenschat...
oufti : typisch Luikse interjectie van verbazing
potale : kleine nis of kapel gewijd aan Maria
aubette : kiosk, wachthuisje in het plaatselijke Frans
drache : Belgen verwijzen met deze term naar een hevige regenbui
kot : Belgen verwijzen met deze term naar een studentenkamer
guindaille : studentenfuif, drinkgelag in Franstalig België
trémie : tunnel in het plaatselijke Frans
Aan tafel...
pèkèt : jenever
chique : snoepje in het plaatselijke Frans
bonbon : koekje in het plaatselijke Frans
mitraillette : broodje met vlees en frieten
cramique : melkbrood met rozijnen en suiker
sauce lapin : saus bij de vleesballetjes – letterlijk konijnensaus
goulafe : slokop in het plaatselijke Frans
Enkele lieve woordjes...
crapôde : meisje of vriendin
galant : speciale (mannelijke) vriend
binamé : lief... Bv. ‘Il est bien binamé’, hij is zeer lief
poyon : kuiken... ‘Mi p’tit poyon’, mijn liefste
mi p’tite gueûye : letterlijk mijn mondje, betekent veeleer mijn liefste
mamé : lief, vriendelijk
Enkele minder lieve woordjes...
èwaré : verbaasd, verbouwereerd, of nog stom
bièsse : idioot, stom
Lêd djône : letterlijk lelijke jongere, boefje
Clô t’gueûye : letterlijk hou je mond dicht, zwijg
Va-s’ti fé arèdjî : loop naar de duivel
